దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థ సెబీ () కొత్త సెటిల్మెంట్ నిబంధనలను శనివారం నుంచి అమల్లోకి తెచ్చింది. నిర్దిష్ట సెక్యూరిటీల చట్ట ఉల్లంఘనలకు సంబంధించిన కేసుల్లో అర్హులైన వ్యక్తులు, సంస్థలు సెటిల్మెంట్ ద్వారా పరిష్కారం పొందేందుకు వీలు కల్పించే ఈ నూతన నిబంధనలు, ఆన్లైన్ దరఖాస్తు, ప్రత్యేక కాలిక్యులేటర్ వంటి సదుపాయాలతో ప్రక్రియను సులభతరం చేశాయి.
సెబీ సెటిల్మెంట్ ఆఫ్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ అండ్ సివిల్ ప్రొసీడింగ్స్ రెగ్యులేషన్స్2026 పేరుతో రూపొందించిన ఈ నిబంధనలు, 2018 నాటి పాత విధానానికి బదులుగా అమల్లోకి వచ్చాయి. ఈ కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, నిర్దిష్ట సెక్యూరిటీల చట్ట ఉల్లంఘనలకు సంబంధించిన కేసుల్లో అర్హులైన వ్యక్తులు, సంస్థలు కొన్ని షరతులకు లోబడి సెటిల్మెంట్ ద్వారా పరిష్కారం పొందేందుకు వీలు కల్పిస్తాయి.
ఆన్లైన్ దరఖాస్తు, ఇతర సదుపాయాలు
కొత్త విధానంలో దరఖాస్తు ప్రక్రియను సులభతరం చేసేందుకు సెబీ పలు సదుపాయాలను అందుబాటులోకి తెచ్చింది. సెటిల్మెంట్ కోసం ఆన్లైన్లోనే దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. చెల్లించాల్సిన మొత్తాన్ని అంచనా వేయడానికి ప్రత్యేక కాలిక్యులేటర్ అందుబాటులో ఉంటుంది. తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు () ద్వారా నిబంధనలపై పూర్తి వివరాలు తెలుసుకోవచ్చు. దరఖాస్తుదారుల సందేహాల పరిష్కారానికి ప్రత్యేక హెల్ప్డెస్క్ను కూడా ఏర్పాటు చేసింది.
దరఖాస్తు రుసుము, సెటిల్మెంట్ మొత్తం
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం సహజ వ్యక్తులు ( ) దరఖాస్తు చేసుకోవడానికి రూ.25,000 రుసుము చెల్లించాలి. ఇతర దరఖాస్తుదారులకు ఈ రుసుము రూ.35,000గా నిర్ణయించారు. ఈ రుసుము తిరిగి చెల్లించబడదు. సెటిల్మెంట్ మొత్తాన్ని నిర్ణయించేటప్పుడు ఉల్లంఘన తీవ్రత, విచారణ దశ, నియంత్రణ చర్యలు, ప్రతికూల పరిస్థితులు, ఉపశమన అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. మొదటిసారి దరఖాస్తు చేసుకునే వారికి కనీస సెటిల్మెంట్ మొత్తం రూ.3 లక్షలుగా, ఇతర దరఖాస్తుదారులకు రూ.7 లక్షలుగా నిర్ణయించారు.
ఫాస్ట్ట్రాక్ విధానం, గడువు
అలాగే, రూ.10 లక్షల వరకు సెటిల్మెంట్ మొత్తమున్న కొన్ని అర్హమైన కేసులకు ఫాస్ట్ట్రాక్ విధానం అందుబాటులో ఉంటుంది. అయితే, ఆ కేసుల్లో అక్రమంగా పొందిన లాభాల తిరిగి చెల్లింపు (), అదనపు సరిదిద్దే లేదా నియంత్రణ నిబంధనలు వర్తించకూడదు. సెబీ నుంచి షోకాజ్ నోటీసు అందిన తర్వాత, సాధారణంగా 90 రోజుల్లోపు సెటిల్మెంట్ దరఖాస్తును సమర్పించాలి. కొన్ని పెండింగ్ కేసులకు కొత్త నిబంధనలు ప్రత్యేక మార్గదర్శకాలను కల్పించాయి.
పాత విధానంలో ఉన్న దరఖాస్తులకు కూడా నిర్దిష్ట మార్పిడి నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. అయితే, మార్కెట్ సమగ్రతను దెబ్బతీసే ఉల్లంఘనలు, పెద్ద సంఖ్యలో పెట్టుబడిదారులకు నష్టం కలిగించే కేసులు, విల్ఫుల్ డిఫాల్టర్లు, మోసపూరిత రుణగ్రహీతలు వంటి కొన్ని వర్గాల కేసులకు సెటిల్మెంట్ అవకాశం ఉండకపోవచ్చు.
ఈ మార్పులతో, అర్హమైన నియంత్రణ సంబంధిత కేసుల పరిష్కార ప్రక్రియ మరింత క్రమబద్ధంగా, పారదర్శకంగా మారే అవకాశం ఉంది. అయితే, సెటిల్మెంట్ దరఖాస్తు చేసుకున్నంత మాత్రాన కేసు ఆటోమేటిక్గా ముగియదు. సెబీ నిర్దేశించిన షరతులు, పరిశీలన, అనుమతులు తప్పనిసరి.
